การก่อตั้ง (2010)

ก่อนที่ Xiaomi จะวางจำหน่ายสมาร์ทโฟนรุ่นแรก บริษัทได้แนะนำ MIUI ในฐานะเฟิร์มแวร์ Android แบบปรับแต่ง ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากความคิดเห็นของผู้ใช้และการพัฒนาร่วมกับชุมชน ในช่วงแรก MIUI สามารถติดตั้งบนอุปกรณ์จากผู้ผลิตรายอื่น เช่น Samsung และ HTC ได้

การเผยแพร่สู่สาธารณะครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2010 ซึ่งเป็นเวลาหลายเดือนก่อนที่ Xiaomi จะเปิดตัวสมาร์ทโฟนรุ่นแรกของค่ายอย่าง Xiaomi Mi 11

การเติบโตในช่วงต้น (2011–2013)

MIUI ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วเนื่องจากมีจุดเด่นดังนี้:

• ส่วนติดต่อผู้ใช้ที่ได้รับแรงบันดาลใจจาก iOS
• ตัวเลือกการปรับแต่งที่หลากหลาย
• การอัปเดตซอฟต์แวร์รายสัปดาห์
• ฟอรัมชุมชนที่มีผู้ใช้งานจำนวนมาก
• แอปพลิเคชันในตัวที่มาพร้อมระบบปรับแต่งธีมและระบบขั้นสูง ซึ่งมีให้ใช้งานก่อนแพลตฟอร์มอื่นหลายปี

แตกต่างจาก Stock Android ที่เน้นความเรียบง่าย MIUI มุ่งเน้นไปที่การปรับแต่งส่วนบุคคลและการรวมเครื่องมืออำนวยความสะดวกไว้ในระบบ

การขยายตัวสู่ตลาดโลก (2014–2018)

เมื่อ Xiaomi ขยายธุรกิจไปยังต่างประเทศ MIUI จึงรองรับภาษาและเวอร์ชันเฉพาะภูมิภาคมากขึ้น

ฟีเจอร์สำคัญที่ถูกเพิ่มเข้ามาในยุคนี้ประกอบด้วย:

• Second Space
• Dual Apps
• Game Turbo
• App Lock
• Security Center
• Themes Store
• ระบบจัดการแบตเตอรี่
• Floating windows

นอกจากนี้ ในยุคชุมชน ROM ช่วงต้น MIUI ยังรองรับอุปกรณ์นอกเหนือจากแบรนด์ Xiaomi อีกด้วย

ยุคเติบโตเต็มที่ (2019–2023)

เวอร์ชันหลักในช่วงเวลานี้ประกอบด้วย:

• MIUI 11
• MIUI 12
• MIUI 12.5
• MIUI 13
• MIUI 14

การอัปเดตเหล่านี้ได้นำเสนอสิ่งใหม่ ๆ ได้แก่:

• แอนิเมชันรูปแบบใหม่
• Super Wallpapers
• แดชบอร์ดความเป็นส่วนตัว
• การปรับปรุงการจัดการหน่วยความจำ
• ระบบมัลติทาสก์ที่ดีขึ้น
• การรองรับ Material You
• การจัดการแบตเตอรี่ที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ในช่วงเวลาดังกล่าว MIUI ถูกใช้งานบนอุปกรณ์ที่เปิดใช้งานอยู่หลายร้อยล้านเครื่องทั่วโลก1

MIUI ให้ความสำคัญกับองค์ประกอบต่อไปนี้:

• ความรวดเร็ว
• ความเรียบง่าย
• การปรับแต่งเชิงลึก
• แอนิเมชันที่ลื่นไหล
• แอปพลิเคชันระบบแบบบูรณาการ
• การรับฟังความคิดเห็นจากชุมชนผู้ใช้

ลักษณะเฉพาะที่สำคัญคือแนวปฏิบัติของ Xiaomi ในการปล่อยเวอร์ชันทดสอบ (Beta) บ่อยครั้ง เพื่อนำข้อเสนอแนะจากผู้ใช้มาปรับปรุงระบบจริง

ธีม (Themes)

MIUI มีระบบนิเวศของธีมที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งใน Android ผู้ใช้สามารถปรับแต่งองค์ประกอบต่าง ๆ ได้ดังนี้:

• ไอคอน
• ฟอนต์
• วอลเปเปอร์
• หน้าจอล็อก
• แอนิเมชันขณะเปิดเครื่อง
• รูปแบบการแจ้งเตือน
• Always-On Display

แอปความปลอดภัย (Security App)

MIUI รวมเครื่องมือดูแลรักษาระบบไว้ในแอปพลิเคชันเดียว ประกอบด้วย:

• สแกนไวรัส
• จัดการสิทธิ์แอปพลิเคชัน
• จัดการแบตเตอรี่
• ล้างไฟล์ขยะ
• ตรวจสอบการใช้ข้อมูล
• เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน

Second Space

ฟีเจอร์นี้ช่วยให้ผู้ใช้สร้างสภาพแวดล้อมที่แยกออกจากกันโดยสิ้นเชิงบนโทรศัพท์เครื่องเดียวกัน โดยมี:

• แอปพลิเคชันต่างกัน
• ไฟล์แยกส่วน
• รหัสผ่านอิสระ
• บัญชี Google คนละบัญชี

Dual Apps

ผู้ใช้สามารถโคลนแอปพลิเคชันเพื่อใช้งานหลายบัญชีบนอุปกรณ์เดียว แอปที่รองรับเช่น:

• WhatsApp
• Facebook
• Messenger
• Telegram

Floating Windows

แอปพลิเคชันสามารถทำงานในหน้าต่างที่ปรับขนาดได้ เพื่ออำนวยความสะดวกในการใช้งานหลายงานพร้อมกัน

Game Turbo

ระบบเพิ่มประสิทธิภาพการเล่นเกมโดย:

• จัดสรรทรัพยากร CPU/GPU เพิ่มเติม
• ปิดกั้นการแจ้งเตือน
• ปรับปรุงการตอบสนองต่อการสัมผัส
• บันทึกวิดีโอระหว่างเล่น

Super Wallpapers

วอลเปเปอร์แบบเคลื่อนไหวที่สามารถเปลี่ยนผ่านอย่างลื่นไหลระหว่าง:

• หน้าจอล็อก
• หน้าจอหลัก
• Always-On Display

ธีมยอดนิยมประกอบด้วย:

• Earth
• Mars
• Saturn
• Geometry

ฟีเจอร์ความเป็นส่วนตัว

MIUI ได้เพิ่มเครื่องมือด้านความเป็นส่วนตัว ได้แก่:

• การจัดการสิทธิ์
• การป้องกันคลิปบอร์ด
• การควบคุมตำแหน่ง
• อัลบั้มซ่อน
• แอปซ่อน
• ลายน้ำความเป็นส่วนตัว

1

MIUI ถูกใช้งานบนอุปกรณ์ภายใต้แบรนด์สมาร์ทโฟนของ Xiaomi ดังนี้:

• Xiaomi
• Redmi
• POCO (รุ่นส่วนใหญ่ จนถึงการเปลี่ยนผ่านสู่ HyperOS)

MIUI มีฐานชุมชนผู้ใช้งานที่กระตือรือร้นขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในวงการ Android

แหล่งข้อมูลทางการและจากชุมชนประกอบด้วย:

• Xiaomi Community
• Mi Pilot Program
• Beta Tester Program
• Weekly Developer ROMs (ยกเลิกในเวลาต่อมา)

นอกจากนี้ ชุมชน Custom ROM เช่น xiaomi.eu ยังได้สร้างเวอร์ชันดัดแปลงของ MIUI โดยอ้างอิงจากเวอร์ชันทางการของประเทศจีน1

• การปรับแต่งที่หลากหลาย
• ระบบธีมที่ยอดเยี่ยม
• ฟีเจอร์ครบครัน
• การอัปเดตที่ถี่
• การผสานรวมกับระบบนิเวศที่ดี
• การจัดการแบตเตอรี่ที่มีประสิทธิภาพ
• เครื่องมือในตัวที่ทรงพลัง

ผู้ใช้บางส่วนมีข้อติชมเกี่ยวกับ MIUI ในประเด็นดังนี้:

• แอปพลิเคชันที่ติดตั้งมาล่วงหน้า (Bloatware)
• โฆษณาในแอประบบบางตัว (โดยเฉพาะในบางภูมิภาค)
• การจัดการแอปพื้นหลังที่เข้มงวดเกินไป
• ตารางการอัปเดตที่ไม่สม่ำเสมอในแต่ละรุ่น
• ข้อบกพร่องทางซอฟต์แวร์ในเวอร์ชันช่วงแรก

ปัญหาเหล่านี้มีความแตกต่างกันไปตามภูมิภาค รุ่นอุปกรณ์ และเวอร์ชันของ MIUI

ในเดือน ตุลาคม 2023 Xiaomi ประกาศเปิดตัว Xiaomi HyperOS อย่างเป็นทางการ ซึ่งเป็นการสิ้นสุดแบรนด์ MIUI หลังจากใช้งานมานานประมาณ 13 ปี HyperOS ถูกออกแบบให้เป็นระบบปฏิบัติการแบบรวมศูนย์สำหรับสมาร์ทโฟน แท็บเล็ต อุปกรณ์สวมใส่ อุปกรณ์สมาร์ทโฮม และยานยนต์ของ Xiaomi โดยยังคงรักษารูปแบบการออกแบบที่คุ้นเคยจาก MIUI ไว้1

MIUI ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นหนึ่งในส่วนติดต่อผู้ใช้ Android แบบปรับแต่งที่มีอิทธิพลมากที่สุด ระบบนี้ช่วยสร้างชื่อเสียงให้กับ Xiaomi ผ่านกลยุทธ์ที่เน้นซอฟต์แวร์เป็นสำคัญ ก่อนที่บริษัทจะเข้าสู่ตลาดฮาร์ดแวร์สมาร์ทโฟน ฟีเจอร์จำนวนมากที่ต่อมากลายเป็นเรื่องปกติใน Android เช่น การโคลนแอป กลไกธีมขั้นสูง และการปรับแต่งระบบเชิงลึก ล้วนปรากฏใน MIUI มาก่อนหลายปี แม้ว่า Xiaomi จะเปลี่ยนไปใช้ HyperOS แล้ว แต่ MIUI ยังคงเป็นหมุดหมายสำคัญในวิวัฒนาการของ Android และการเติบโตของ Xiaomi สู่การเป็นบริษัทเทคโนโลยีระดับโลก

1. Xiaomi