Abhaiherb (อภัยภูเบศร) เป็นแบรนด์ยาสมุนไพรและผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพของไทยที่มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับ มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ในจังหวัดปราจีนบุรี แบรนด์นี้โดดเด่นในด้านการพัฒนาและผลิตยาสมุนไพรไทย ผลิตภัณฑ์สุขภาพ เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรอื่นๆ โดยมุ่งเน้นการอนุรักษ์และปรับปรุงองค์ความรู้ทางการแพทย์แผนไทยให้ทันสมัย 1

แตกต่างจากแบรนด์สมุนไพรเชิงพาณิชย์ทั่วไป Abhaiherb (อภัยภูเบศร) ดำเนินงานภายใต้ โมเดลวิสาหกิจเพื่อสังคม: มูลนิธินำรายได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรไปสนับสนุนระบบบริการสุขภาพ การแพทย์แผนไทย งานวิจัย การพัฒนาชุมชน และการอนุรักษ์องค์ความรู้อย่างยั่งยืน

มูลนิธิระบุตนเองว่าเป็น “มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” ซึ่งนำเสนอผลิตภัณฑ์ภายใต้แนวคิดที่ผสมผสานความน่าเชื่อถือ มาตรฐานการผลิตระดับสากล และนวัตกรรม

ชื่อ “อภัยภูเบศร” มีที่มาจาก พระยาอภัยภูเบศร (ชุ่ม อภัยวงศ์) ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายถึงต้นรัตนโกสินทร์ ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งข้าหลวงใหญ่เมืองพระตะบองและสำเร็จราชการมณฑลบูรพา

ดังนั้น ชื่อจึงมีรากฐานมาจากประวัติศาตร์มากกว่าวัตถุประสงค์ทางการค้าเพียงอย่างเดียว

อาคารเก่าแก่ที่มีชื่อเสียงในจังหวัดปราจีนบุรี คือ ตึกอภัยภูเบศร สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2452 (ค.ศ. 1909) โดยพระยาอภัยภูเบศรตั้งใจให้เป็นที่พักสำหรับรับเสด็จ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) หากทรงเสด็จประพาสปราจีนบุรี แต่พระองค์สวรรคตก่อนอาคารสร้างเสร็จ ต่อมาอาคารได้ตกเป็นทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์และถูกมอบให้ใช้เป็นโรงพยาบาลประจำจังหวัด

อาคารหลังนี้เป็นที่มาของชื่อ โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร และต่อมากลายเป็นชื่อขององค์กรและแบรนด์ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่เติบโตขึ้นภายในบริบทของโรงพยาบาลและมูลนิธิ

พ.ศ. 2452: การก่อสร้างตึกอภัยภูเบศร

เรื่องราวเริ่มต้นจากการก่อสร้างอาคารสไตล์ยุโรป-บาโรก สีเหลืองสดใส ซึ่งเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของจังหวัดปราจีนบุรี

พระยาอภัยภูเบศรสั่งให้สร้างอาคารนี้โดยหวังให้เป็นตำหนักรับรองรัชกาลที่ 5 แม้พระองค์จะสวรรคตในปี พ.ศ. 2453 ก่อนโครงการแล้วเสร็จ แต่อาคารยังคงมีความสำคัญในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) และต่อมาเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ซึ่งทรงบริจาคที่ดินและสิ่งปลูกสร้างให้หน่วยงานทหารเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ด้านสาธารณสุข

พ.ศ. 2484: โรงพยาบาลปราจีนบุรี

อาคารและพื้นที่ดังกล่าวกลายเป็นที่ตั้งของ โรงพยาบาลปราจีนบุรี ซึ่งเปิดดำเนินการในปี พ.ศ. 2484 โดยใช้ตึกเดิมเป็นห้องตรวจ ยา ห้องผ่าตัด และหอผู้ป่วย จนกว่าจะมีอาคารใหม่สร้างขึ้น

ช่วงทศวรรษ 2500: การเปลี่ยนชื่อเป็น “อภัยภูเบศร”

โรงพยาบาลปราจีนบุรีได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร เพื่อรำลึกถึงเจ้าของอาคารเดิมและคุณูปการทางประวัติศาสตร์

ชื่อ “อภัยภูเบศร” จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของการแพทย์แผนไทยและการดูแลสุขภาพด้วยสมุนไพร ไม่ใช่แค่ชื่ออาคารหรือโรงพยาบาลเท่านั้น

เอกลักษณ์สำคัญของ Abhaiherb (อภัยภูเบศร) คือการมีบทบาทกว้างไกลกว่าการขายสินค้า

องค์กรมุ่งมั่นในการอนุรักษ์องค์ความรู้เกี่ยวกับ:

• สมุนไพร
• ตำรับยาแผนไทย
• การปรุงยาสมุนไพร
• วิธีรักษาแบบดั้งเดิม
• ความรู้เรื่องสมุนไพรท้องถิ่น
• การเพาะปลูกและแปรรูปสมุนไพร
• ผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย

นำไปสู่การจัดตั้ง พิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร ภายในอาคารประวัติศาสตร์ ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2537 เพื่อเป็นศูนย์กลางการศึกษา วิจัย และอนุรักษ์องค์ความรู้ด้านสมุนไพร

ตึกอภัยภูเบศร ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานโดยกรมศิลปากรในปี พ.ศ. 2533 และได้รับรางวัลด้านการอนุรักษ์สถาปัตยกรรม

ความโดดเด่นของอาคารสไตล์ยุโรปในสยามยุคต้นศตวรรษที่ 20 ผสมผสานกับการแพทย์แผนไทยและการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรสมัยใหม่ กลายเป็นอัตลักษณ์เชิงสัญลักษณ์ของ Abhaiherb (อภัยภูเบศร)

การดำเนินงานด้านสมุนไพรในปัจจุบันอยู่ภายใต้ มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร

มูลนิธิพัฒนาโมเดลที่ผลิตภัณฑ์สมุนไพรสร้างรายได้เพื่อนำไปสนับสนุนบริการสุขภาพและอนุรักษ์การแพทย์แผนไทย ผลการศึกษากรณีตัวอย่างปี พ.ศ. 2566 จากสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ระบุว่ามูลนิธิได้พัฒนาสู่รูปแบบ วิสาหกิจเพื่อสังคม ที่ธุรกิจสมุนไพรสนับสนุนเป้าหมายด้านสุขภาพและสังคม 3

Abhaiherb (อภัยภูเบศร) จึงไม่ใช่เพียง “บริษัทที่ขายสมุนไพร” แต่เป็น “องค์กรสมุนไพรที่เชื่อมโยงกับโรงพยาบาลและมูลนิธิ” ซึ่งกิจกรรมเชิงพาณิชย์สอดคล้องกับภารกิจด้านสุขภาพ วิจัย และชุมชน

ปรัชญาของแบรนด์คือการนำ ภูมิปัญญาสมุนไพรไทย มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับผู้บริโภคยุคใหม่ โดยเน้น:

• ความน่าเชื่อถือ
• มาตรฐานการผลิต
• นวัตกรรม
• องค์ความรู้ด้านสมุนไพร
• สุขภาพผู้บริโภค
• การวิจัยและพัฒนา

แบรนด์จึงอยู่ตรงจุดตัดระหว่างความรู้ดั้งเดิม วิทยาศาสตร์สมัยใหม่ และการเข้าถึงของผู้บริโภค

พอร์ตโฟลิโอผลิตภัณฑ์มีความหลากหลาย นอกเหนือจากยาสมุนไพรพื้นฐาน ได้แก่:

ยาสมุนไพร

เชื่อมโยงโดยตรงกับมรดกทางการแพทย์แผนไทย ตัวอย่างสมุนไพรที่ใช้เช่น:

• ขมิ้นชัน (Curcuma longa)
• ขิง
• ฟ้าทะลายโจร
• บัวบก
• มะขามแขก
• มะระขี้นก
• สมุนไพรกลุ่มเถาวัลย์/พลู
• ขิงแดง
• รากและใบสมุนไพรไทยต่างๆ

ผลิตภัณฑ์ดูแลส่วนบุคคลและเครื่องสำอาง

ครอบคลุมถึงครีม โลชั่น สบู่ และเครื่องสำอางจากสมุนไพร

ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพในครัวเรือน

ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้บริโภคทั่วไปที่ไม่ใช่เฉพาะยาตามใบสั่งแพทย์

“Abhaiherb (อภัยภูเบศร)” จึงหมายถึงครอบครัวผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย 2

องค์กรพยายามเชื่อมโยงวงจร: ความรู้ดั้งเดิม → วิจัยวิทยาศาสตร์ → การผลิตมาตรฐาน → ผลิตภัณฑ์ผู้บริโภค → บริการสุขภาพ

ในปี พ.ศ. 2567 กระทรวงสาธารณสุขได้กล่าวถึงบทบาทของมูลนิธิในด้านนวัตกรรมสมุนไพร รวมถึงการเปิดอาคารนวัตกรรมแห่งใหม่เพื่อสนับสนุน R&D และการพาณิชย์ 4 นอกจากนี้ยังยกย่องโรงพยาบาลในฐานะต้นแบบการผสมผสานระหว่างการแพทย์แผนปัจจุบันและการแพทย์แผนไทย

Abhaiherb (อภัยภูเบศร) ไม่ได้ต่อต้านการแพทย์ตะวันตก แต่เน้นการ บูรณาการ

โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรเป็นโรงพยาบาลศูนย์ประจำภูมิภาคที่มีความเชี่ยวชาญด้านการแพทย์แผนไทย ทำให้เกิดแนวทาง:
การแพทย์แผนปัจจุบัน + การแพทย์แผนไทย + สมุนไพร + งานวิจัย = ระบบสุขภาพที่ครบวงจร

องค์กรทำงานร่วมกับชุมชนผู้ปลูกสมุนไพร ผ่าน:

• การทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (Contract Farming)
• ราคาที่เป็นธรรม
• มาตรฐานการเพาะปลูก
• เกษตรอินทรีย์
• การอนุรักษ์พันธุ์พืชสมุนไพร

ในปี พ.ศ. 2567 กระทรวงสาธารณสุขรายงานว่าเครือข่ายของโรงพยาบาลทำงานร่วมกับนักวิจัยและผู้ปลูกสมุนไพรกว่า 700 ราย พร้อมสอนชุมชนเกี่ยวกับการเก็บเกี่ยวตามข้อกำหนด

ห่วงโซ่อุปทาน: ความรู้ → เกษตรกร → สมุนไพร → แปรรูป → วิจัย → ผลิตภัณฑ์ → ผู้บริโภค

บ้านดงบัง ในจังหวัดปราจีนบุรี เป็นชุมชนต้นแบบด้านการปลูกสมุนไพรและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ จัดตั้งเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวในปี พ.ศ. 2548 แสดงให้เห็นว่าแนวคิด “สมุนไพร” ของ Abhaiherb (อภัยภูเบศร) ครอบคลุมถึงระบบนิเวศทางวัฒนธรรมและการเกษตร

โปรแกรมสังคมของมูลนิธิมุ่งเน้น:

• พันธมิตรเกษตรกร: สนับสนุนผู้ปลูกสมุนไพรและราคาที่เป็นธรรม
• หมอพื้นบ้าน: ดูแลสวัสดิภาพและส่งเสริมภูมิปัญญา
• เยาวชน: ถ่ายทอดความรู้สู่รุ่นต่อไป

นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับ ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม เพราะหากพืชสมุนไพรสูญหาย การแพทย์แผนไทยก็จะไม่สามารถดำรงอยู่ได้

Abhaiherb (อภัยภูเบศร) มุ่งมั่นที่จะยกระดับสูตรยาแผนไทยสู่กระบวนการผลิตสมัยใหม่ โดยผ่านมาตรฐานสากล การควบคุมคุณภาพ และการตรวจสอบความปลอดภัย เพื่อให้แน่ใจว่าผลิตภัณฑ์มีความสม่ำเสมอและปลอดภัยสำหรับผู้บริโภค

ต่างจากแบรนด์ทั่วไปที่เน้นกำไรสูงสุด Abhaiherb (อภัยภูเบศร) ใช้โมเดล:
ความรู้สมุนไพร → พัฒนาผลิตภัณฑ์ → ขาย → รายได้ → สนับสนุนโรงพยาบาล/วิจัย/สังคม

ชื่อเสียงของแบรนด์建立在บนมรดกทางประวัติศาสตร์ ความน่าเชื่อถือของสถาบัน และการแพทย์แผนไทย ทำให้เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางทั้งในฐานะแหล่งข้อมูลวิชาการและผลิตภัณฑ์สุขภาพ

เพื่อความชัดเจน:

1. โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร: สถาบันบริการสุขภาพของรัฐ
2. มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร: องค์กรที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนงานวิจัย ชุมชน และธุรกิจสมุนไพร
3. Abhaiherb (อภัยภูเบศร): ชื่อแบรนด์ผลิตภัณฑ์สมุนไพร
4. พิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทย: แหล่งเรียนรู้ในอาคารประวัติศาสตร์

เมื่อพูดถึง “อภัยภูเบศร” อาจหมายถึงองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งหรือทั้งหมดขึ้นอยู่กับบริบท

Abhaiherb (อภัยภูเบศร) คือแบรนด์สมุนไพรไทยที่กำเนิดจากระบบนิเวศของโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี โดยผสมผสานประวัติศาสตร์อาคารอายุกว่าร้อยปีเข้ากับการแพทย์แผนไทย งานวิจัยสมัยใหม่ และวิสาหกิจเพื่อสังคม ผลิตภัณฑ์ของแบรนด์ไม่เพียงแต่เป็นสินค้าอุปโภคบริโภค แต่ยังเป็นการสืบสานองค์ความรู้และการสนับสนุนชุมชนเกษตรกรผู้ปลูกสมุนไพร

Abhaiherb (อภัยภูเบศร) เว็บไซต์ทางการ — ผลิตภัณฑ์, วิจัย, ประวัติศาสตร์ 5

1. มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรฯ
2. ผลิตภัณฑ์อภัยภูเบศร
3. Chaophraya Abhaibhubejhr Hospital
4. อภัยเฮิร์บ : ร้านขายสินค้าอภัยภูเบศร online อย่างเป็นทางการ ลดราคาพิเศษ : Inspired by LnwShop.com
5. อภัยเฮิร์บ : ร้านขายสินค้าอภัยภูเบศร online อย่างเป็นทางการ ลดราคาพิเศษ